Çocuklar Neden Vurur? Yaşa Göre Gelişimsel Açıklamalar

BİRİCİK OLAN ÇOCUKLARIMIZIN SİZ DEĞERLİ EBEVEYNLERİ

Okuduğum psikoloji kitapları, dergiler ve mesleki paylaşımlar ışığında; hepimizin zaman zaman içten içe yaşadığı, ancak dile getirmekte zorlandığı bazı ebeveynlik tedirginliklerini yalın bir dille sizlerle paylaşmak istedim. Çocuklara ve ergenlere “vurana vurma” demek, tek başına yeterli bir yönlendirme değildir. Çocukların gelişimsel özellikleri dikkate alınmadan yapılan açıklamalar, iyi niyetli olsa bile etkili olmayabilir. Bu nedenle süreci yürütürken çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun yaklaşım son derece önemlidir.

Ebeveynlerde Sık Görülen Bir Endişe “Çocuğuma vurma diyorum ama hep dayak yiyen o oluyor. Özgüveni zarar görmez mi?” Bu kaygı oldukça doğaldır. Ancak çözüm, çocuğa vurmayı öğretmek değildir. Asıl hedef; çocuğa kendini korumayı, sınır koymayı ve yardım istemeyi öğretmektir.

Yaşa Göre Doğru Yaklaşım

2–3 Yaş Dönemi Dürtü kontrolü zayıftır Empati gelişmemiştir Sözel ifade sınırlıdır Çocuk bilerek zarar vermez

👉 Bu yaş grubunda “vurana sen de vur” demek yanlıştır. Öğretilmesi gereken 3 temel adım vardır: DUR – HAYIR – UZAKLAŞ (Ev ortamında oyuncaklarla kısa drama çalışmaları yapılabilir.) 3–4 Yaş Dönemi Kısa ve net cümlelerle sınır koymayı öğrenir Büyüklerini model alarak davranır. Bu dönemde şu ifadeler desteklenmelidir:

👉 “Canım acıyor.” 👉 “Vuramazsın.” ⚠ Ancak unutulmamalıdır ki, bu yaş grubundaki çocuklar sorunu kendi başına çözemez; yetişkin desteğine ihtiyaç duyar.

5 Yaş ve Sonrası Sosyal kuralları anlamaya başlar Sırayla konuşma ve problem çözme becerileri gelişir Alternatif çözümler üretebilir.

Bu yaş grubunda; ✔ Duygu çalışmaları ✔ Alternatif çözüm üretme ✔ Yardım isteme becerileri özellikle desteklenmelidir.

Önemli Bir Hatırlatma “Vurmasına izin vermezsem ezik olur” düşüncesi yanlış bir inanıştır. Sınır koyabilen çocuk; ✔ Özgüvenlidir ✔ Şiddet uygulamaz ✔ Kendini koruyabilir ✔ Sosyal olarak güçlüdür.

Özgüvenli olmak, sınırsız olmak demek değildir. Çocuğa vurmayı değil, sınır koymayı öğretirsek; ne ezilen olur, ne de ezen. “

Mesleki Esin ve Alıntılar: Uzm. Dr. Rukiye Çolak Sivri (Çocuk gelişimi ve ebeveynlik üzerine paylaşımlarından derlenmiştir.